Gebruik van de weg duidelijk uitgelegd

Woorden die je eerst moet kennen

Met de juiste woorden herken je sneller wat een examenvraag bedoelt.

Rijbaan: Het weggedeelte voor rijdende voertuigen. Een rijbaan kan meerdere rijstroken hebben.
Rijstrook: Een door strepen gemarkeerd deel van de rijbaan dat breed genoeg is voor motorvoertuigen.
Bebouwde kom: Het gebied tussen bord H1 en bord H2. Binnen en buiten de bebouwde kom gelden verschillende algemene snelheden.

1. Houd zoveel mogelijk rechts

Bestuurders gebruiken de rijbaan en houden rechts. Kijk wel altijd welk weggedeelte voor jouw voertuig bestemd is.

Fietsers en snorfietsers gebruiken het verplichte fietspad. Ontbreekt dat, dan rijden zij op de rijbaan.
Een vluchtstrook en vluchthaven zijn alleen voor nood, tenzij tekens de strook voor verkeer openen.
Je mag van rechts afwijken om veilig in te halen, voor te sorteren of een obstakel te passeren.

De hoofdregel is rechts. Een andere plaats moet een duidelijke reden of aanwijzing hebben.

RVV artikelen 3, 4, 5 en 43

De auto rijdt rechts op de rijbaan. Het rode fietspad en de groene berm horen niet bij de rijstrook van de auto.

Bekijk het diagram op volledig formaat

2. De limiet is niet altijd een veilige snelheid

Een bord geeft het maximum. Jij moet langzamer rijden als zicht, weer, drukte of wegdek dat nodig maken.

Zonder afwijkend bord geldt voor een auto meestal 50 km/u binnen en 80 km/u buiten de bebouwde kom.
Op de autosnelweg bepaalt het bord de limiet. Overdag is dat meestal 100 km/u, maar op aangegeven trajecten kan 130 gelden.
Je moet kunnen stoppen binnen de afstand die je kunt overzien en die vrij is.

Maximum betekent toegestaan, niet verplicht. Kies altijd een snelheid waarmee je veilig kunt stoppen.

RVV artikelen 19 tot en met 22a

3. Rijstroken, voorsorteren en inhalen

Kijk ruim op tijd, controleer spiegels en dode hoek en geef richting voordat je van plaats verandert.

Inhalen gebeurt in principe links. Ga na het inhalen terug naar rechts zodra dat veilig kan.
Een doorgetrokken middenstreep aan jouw kant mag je niet overschrijden. Gele tijdelijke lijnen gaan voor witte lijnen.
Voorsorteerstroken en pijlen gebruik je in de richting die zij aangeven.

Spiegel, richting, dode hoek, manoeuvre. Houd die volgorde aan.

RVV artikelen 11, 17, 54 en 78

Bovenaanzicht van een blauwe auto die veilig van de rechter naar de linker rijstrook gaat, met een afzonderlijk gemarkeerde dode hoek linksachter — De driehoeken tonen de rijrichting. Controleer spiegels en de dode hoek linksachter, geef richting aan en verplaats pas wanneer de linker rijstrook vrij is.

4. Stoppen, stilstaan en parkeren zijn niet hetzelfde

De reden waarom je niet rijdt bepaalt welke regel geldt.

Wachten voor rood licht of voorrang is verkeersnoodzaak en is geen parkeren.
Kort iemand laten in- of uitstappen of direct laden en lossen is stilstaan.
Parkeren is ieder ander vrijwillig stilstaan. Parkeer niet waar je zicht, doorgang of veiligheid belemmert.

Vraag waarom de auto stilstaat. Dan weet je of het wachten, stilstaan of parkeren is.

RVV artikelen 23 en 24

5. Herken ieder deel van de weg

Een examenvraag gebruikt vaak één precies woord. Kijk daarom eerst op welk deel iemand rijdt of staat.

De weg omvat de rijbaan, fietspaden, trottoirs, bermen en andere delen die voor verkeer openstaan.
Een rijbaan is voor rijdende voertuigen. Een rijstrook is een gemarkeerd deel van die rijbaan.
Een fietsstrook heeft een fietssymbool. Een gekleurde strook zonder dat symbool is geen officiële fietsstrook.

Noem eerst het weggedeelte. Pas daarna kies je de regel.

Nederlandse weg met rijbaan, groenstrook, rood fietspad, trottoir, auto en fietser — Herken van links naar rechts de rijbaan, groenstrook, het vrijliggende rode fietspad en het trottoir.

6. Afstand, voorbijgaan en inhalen

Houd genoeg afstand om te kunnen reageren. Voorbijgaan is langs een stilstaand object rijden. Inhalen is langs een weggebruiker rijden die in dezelfde richting beweegt.

Houd in goede omstandigheden ongeveer twee seconden afstand en vergroot die bij regen, gladheid of slecht zicht.
Inhalen is langs verkeer gaan dat dezelfde richting rijdt. Voorbijgaan is langs een stilstaand object of obstakel gaan.
Haal alleen in wanneer je voldoende zicht, vrije ruimte en snelheid hebt en niemand hindert.
Rechts inhalen mag bij een links voorgesorteerde linksafslaander, rechts van blokmarkering, bij een tram en in fileverkeer. Fietsers mogen andere bestuurders rechts inhalen.
Haal vlak voor of op een zebrapad nooit een voertuig in.

Meer snelheid of minder grip betekent meer afstand en minder ruimte om in te halen.

RVV artikelen 11 tot en met 13

Twee aparte bovenaanzichten: voorbijgaan langs een stilstaand grijs voertuig en inhalen van een rijdend oranje voertuig — Links rijdt de blauwe auto langs een stilstaand object: voorbijgaan. Rechts rijdt de blauwe auto voorbij een weggebruiker die in dezelfde richting beweegt: inhalen.

7. Waar stoppen en parkeren verboden zijn

Kijk niet alleen naar een bord. Sommige plaatsen zijn door de gewone regel al verboden.

Stilstaan is verboden op een kruispunt of overweg, op een fietsstrook of de rijbaan ernaast, in een tunnel en op een zebrapad of binnen vijf meter daarvan.
Bij een bushalte stop je niet langs de blokmarkering of, zonder blokmarkering, binnen twaalf meter van het bord. Onmiddellijk laten in- of uitstappen mag daar wel.
Stilstaan is ook verboden op de rijbaan naast een busstrook en langs een gele doorgetrokken streep.
Parkeren is verboden binnen vijf meter van een kruispunt, voor een inrit of uitrit en buiten de bebouwde kom op de rijbaan van een voorrangsweg.
Parkeer niet langs een gele onderbroken streep, op een laadplaats, zonder vereiste vergunning, dubbel naast een voertuig of in strijd met bord, onderbord of parkeervak.

Stilstaan is strenger dan parkeren. Waar stilstaan verboden is, is parkeren dat ook.

RVV artikelen 23 en 24

Auto staat volledig in een parkeervak met de passagiersdeur aan de trottoirzijde open — **Toegestaan: direct in- of uitstappen**Dit is Stilstaan wanneer de passagier direct in- of uitstapt en geen andere regel het stoppen verbiedt.

Auto staat volledig en recht binnen een gewoon gemarkeerd parkeervak — **Toegestaan: correct in het parkeervak**Parkeren is hier toegestaan omdat de auto volledig in een gewoon vak staat en geen bord, onderbord of bijzondere bestemming het verbiedt.

Auto staat langs een gele doorgetrokken streep aan de rand van een Nederlandse rijbaan — **Stilstaan verboden**Langs een gele doorgetrokken streep mag je niet stilstaan. Parkeren is daar dus ook verboden.

Auto staat geparkeerd voor een duidelijk herkenbare Nederlandse uitrit — **Parkeren voor een uitrit verboden**Voor een inrit of uitrit mag je niet parkeren. Kort onmiddellijk laten in- of uitstappen valt onder stilstaan, zolang geen andere regel dat verbiedt.

Vergelijking van de officiële borden E1 en E2 met wat voor Stilstaan en Parkeren is toegestaan — **E1 en E2 zijn niet hetzelfde**Bij E1 mag Stilstaan wel, maar Parkeren niet. Bij E2 zijn zowel Stilstaan als Parkeren verboden.

8. Herken de belangrijkste wegsoorten op beeld

Een foto helpt je de wegstructuur herkennen. Het verkeersbord en een geldige snelheidsaanduiding blijven altijd beslissend.

Maak eerst onderscheid tussen autosnelweg, autoweg, overige weg buiten de bebouwde kom en weg binnen de bebouwde kom.
Lees daarna bord, zone, tijd en wegmarkering. Eén kenmerk op zichzelf bepaalt niet altijd de snelheid.
Vergelijk vooral een 80-weg zonder groene middenstrook met een 100-weg die vaak wel groen tussen dubbele middenlijnen heeft.
Een Zone 30 heeft nog aparte trottoirs. In een erf is de ruimte gedeeld en mogen voetgangers de volle breedte gebruiken.

Bord eerst, wegstructuur daarna. Gebruik beide om de juiste regel te kiezen.

RVV artikelen 20, 21 en 42 tot en met 46

Nederlandse autosnelweg met gescheiden rijbanen en twee rijstroken per richting — **Autosnelweg (G1)**Bord G1 begint de autosnelweg. Keren en achteruitrijden zijn verboden. Alleen een motorvoertuig dat ten minste 60 km/u mag en kan rijden, mag deze weg gebruiken.

Nederlandse autoweg met dubbele witte middenlijnen en een groene strook ertussen — **Autoweg (G3) en de 100-markering**Bord G3 bepaalt dat dit een autoweg is. De groene strook tussen dubbele witte middenlijnen helpt een 100-weg herkennen, maar borden blijven beslissend. Het voertuig moet ten minste 50 km/u mogen en kunnen rijden.

Lege Nederlandse 80-weg met dubbele witte middenlijnen zonder groen — **80 km/u buiten de bebouwde kom**Dubbele witte middenlijnen zonder groen wijzen buiten de bebouwde kom vaak op 80 km/u. Zijn de lijnen doorgetrokken, dan mag je ze niet overschrijden. Een geldig bord gaat altijd voor.

Smalle Nederlandse buitenweg zonder middenlijn en met kantmarkering — **60 km/u buiten de bebouwde kom**Geen middenlijn hoort buiten de bebouwde kom vaak bij 60 km/u. Controleer het zonebord: een weg zonder middenlijn kan in een uitzondering toch een andere limiet hebben.

Nederlandse weg binnen de bebouwde kom met trottoirs, fietspaden en straatverlichting — **Bebouwde kom, normaal 50 km/u**Bord H1 markeert het begin van de bebouwde kom. Voor een personenauto geldt daar zonder ander bord normaal 50 km/u. Een lager of ander geldig bord gaat voor.

Nederlandse woonstraat met aparte trottoirs en een brede snelheidsremmer — **Zone 30**De zone begint bij het zonebord 30 en eindigt bij het einde-zonebord. De trottoirs blijven hier apart van de straat. Dat onderscheidt deze weg van een erf.

Nederlands erf met gedeelde bestrating, voetgangers en een auto in een gemarkeerd parkeervak — **Erf (G5), maximaal 15 km/u**Binnen een erf mogen voetgangers de volle breedte gebruiken. Bestuurders rijden maximaal 15 km/u. Een motorvoertuig parkeert alleen op een als parkeerplaats aangeduide plek.

9. De maximumsnelheden in één overzicht

Lees eerst het bord en de tijd. Gebruik de algemene limiet alleen wanneer geen lagere of andere geldige limiet geldt.

Voor een personenauto geldt zonder ander bord 50 km/u binnen de bebouwde kom, 80 km/u buiten de bebouwde kom en 100 km/u op een autoweg.
Op een autosnelweg bepalen de borden de limiet. Van 06.00 tot 19.00 uur geldt op bijna alle trajecten 100 km/u; sommige trajecten tonen 80 of 130. Van 19.00 tot 06.00 uur kan het bord 100, 120 of 130 tonen.
Met een aanhangwagen met een toegestane maximummassa tot en met 3.500 kg geldt maximaal 90 km/u. Bij een zwaardere aanhangwagen geldt maximaal 80 km/u.
Voor een vrachtauto, gewone autobus of zware kampeerauto geldt maximaal 80 km/u. Een als T100 geregistreerde autobus mag maximaal 100 km/u.
Een bromfiets rijdt maximaal 30 km/u op het fiets/bromfietspad binnen de bebouwde kom, 40 km/u op dat pad buiten de bebouwde kom en 45 km/u op de rijbaan. Een snorfiets rijdt maximaal 25 km/u.

Het laagste geldige maximum beslist. Pas je snelheid daarna verder aan aan zicht, grip, drukte en vrije stopruimte.

RVV artikelen 19 tot en met 22a

Een matrixbord met 80, een A1-bord met 100 en bord G1 voor de autosnelweg, waarbij 80 als laagste geldige maximum is gemarkeerd — Lees alle geldige snelheidsaanduidingen samen. In dit voorbeeld geldt 80 km/u, omdat het actuele matrixbord lager is dan het A1-bord. Bord G1 duidt de autosnelweg aan, maar bepaalt niet zelfstandig één vaste snelheid.

Wat je vlak voor het examen onthoudt

Kun je deze regels zonder hulp uitleggen, dan heb je de kern van dit onderwerp vast.

Houd rechts en gebruik het weggedeelte dat voor jouw voertuig bestemd is.
Volg borden en pas je snelheid aan de werkelijke situatie aan.
Haal normaal links in en controleer vóór iedere zijdelingse verplaatsing.
Een doorgetrokken lijn aan jouw kant overschrijd je niet.
Bepaal bij een stilstaande auto eerst waarom die stilstaat.
Herken de wegsoort, maar laat het geldige bord en de tijd altijd beslissen.
Lees bij autosnelwegsnelheden altijd het bord en de geldende tijd.
Een lichte aanhangwagen rijdt maximaal 90 km/u en een zware maximaal 80 km/u.

Controleer jezelf

Denk eerst zelf na. Open daarna het antwoord.

1Mag je 50 km/u blijven rijden bij dichte mist binnen de bebouwde kom?

Alleen als dat veilig is. De limiet is een maximum. Je moet snelheid verminderen zodat je binnen de zichtbare vrije afstand kunt stoppen.

2Aan jouw kant staat een doorgetrokken middenstreep. Mag je die voor het inhalen overschrijden?

Nee. Een doorgetrokken streep aan jouw kant mag je niet overschrijden.

3Je rijdt rechts van blokmarkering. Mag je een bestuurder links van die markering rechts inhalen?

Ja. Rechts van blokmarkering rijden is een wettelijke uitzondering op de gewone regel dat je links inhaalt.

4Je stopt kort om een passagier direct te laten uitstappen. Is dat parkeren?

Nee. Dat is stilstaan voor het onmiddellijk laten uitstappen van een passagier.

5Je ziet dubbele witte middenlijnen zonder groen, maar een geldig bord toont 60. Welke snelheid geldt?

60 km/u. Het geldige bord gaat vóór de herkenningsmarkering.

6Op het autosnelwegbord staat overdag 100. Mag je toch 130 rijden omdat 130 de algemene autosnelweglimiet is?

Nee. Het geldige bord en de aangegeven tijd bepalen de maximumsnelheid op dat traject.

Officiële bronnen

Deze samenvatting gebruikt de officiële CBR onderwerpen, het RVV 1990, de Wegenverkeerswet en de Regeling voertuigen.

CBR: onderwerpen in het theorie-examen Overheid.nl: RVV 1990 Overheid.nl: Wegenverkeerswet Overheid.nl: Regeling voertuigen Overheid.nl: Reglement rijbewijzen

Actueel

Oefen dit meteen in het gratis proefexamen

Je hebt de regels gelezen. Kijk nu of je ze herkent in vragen zoals op het examen. Het proefexamen is gratis en je hebt geen account nodig.

Start het gratis proefexamen

Kies het volgende onderwerp

Ga terug naar het overzicht en lees verder. De negen lessen helpen je de theorie te herhalen.

Terug naar het overzicht